Gasprijzen stijgen op de energiebeurs: is een dynamisch gascontract nog slim?
Dynamische energiecontracten worden vaak besproken in combinatie met stroom. Slim plannen, goedkope uren benutten en besparen wanneer er veel zon of wind is. Dat verhaal is intussen vrij bekend. Maar bij gas werkt die logica anders. Gasverbruik laat zich minder sturen. Dat maakt de impact van schommelende gasprijzen op de energiebeurs minder voorspelbaar.
In deze blog bekijken we hoe dynamische gascontracten werken, waarom gas anders reageert dan stroom en wat prijsbewegingen op de energiebeurs, zowel stijgend als dalend, concreet betekenen voor je energiefactuur en je keuzevrijheid.
Even terug: dynamische stroomcontracten
Dynamische energiecontracten zijn de voorbije jaren vooral bekend geworden door stroom. De gedachte erachter is eenvoudig: de prijs van elektriciteit schommelt sterk doorheen de dag, en wie zijn verbruik slim plant, kan profiteren van goedkopere momenten op de energiebeurs.
Dat principe spreekt tot de verbeelding. Stroomverbruik is relatief flexibel en kan tot op zekere hoogte worden verschoven. Denk aan het opladen van een elektrische auto, het laten draaien van huishoudtoestellen of andere energie-intensieve toepassingen op momenten waarop er veel zon- of windenergie beschikbaar is. Op zulke momenten is het aanbod groot en ligt de prijs op de energiebeurs vaak lager.
Precies daarom wordt een dynamisch stroomcontract vaak gezien als een interessante keuze voor wie actief met zijn energieverbruik bezig is. Door verbruik en prijs beter op elkaar af te stemmen, kunnen de totale stroomkosten dalen ten opzichte van een vast of variabel tarief.
Gas laat zich niet plannen zoals stroom
Waar dynamische contracten bij stroom draaien om flexibiliteit, ligt dat bij gas fundamenteel anders. Gas wordt in de meeste huishoudens vooral gebruikt voor verwarming en warm water. En dat verbruik volgt niet de prijs op de energiebeurs, maar het weer en het dagelijkse comfort in huis.
Een gascondensatieketel draait het hele jaar door voor sanitair warm water, maar het grootste deel van het gasverbruik zit in de wintermaanden. Zodra de buitentemperatuur daalt, springt de verwarming bij en loopt het verbruik snel op.
In tegenstelling tot stroom is dat verbruik nauwelijks te sturen. Je verwarmt je woning omdat het koud is, niet omdat de gasprijs laag staat. Bovendien is het voor comfort en efficiëntie meestal beter om een woning op een min of meer constante temperatuur te houden, in plaats van de verwarming telkens volledig aan en uit te zetten. Ook dat beperkt de mogelijkheid om gasverbruik te verschuiven naar ‘goedkopere’ momenten.
Net op die momenten, wanneer de vraag naar gas hoog is, liggen de prijzen op de energiebeurs vaak ook hoger. Dat maakt gas fundamenteel minder geschikt voor dezelfde dynamische logica die bij stroom zo vaak wordt aangehaald.
Gasprijzen en de energiebeurs
De prijs die je betaalt bij een dynamisch gascontract volgt de gasprijs op de energiebeurs. Die prijs schommelt dagelijks en wordt bepaald door vraag en aanbod op de Europese gasmarkt.
Wat die markt bijzonder maakt, is hoe sterk ze reageert op seizoenen en verwachtingen. In koude periodes stijgt de vraag naar gas snel, terwijl het aanbod minder flexibel is. Gasvoorraden worden aangesproken, en onzekerheid over de verdere winter of internationale aanvoer werkt meteen door in de prijs.
Daar komt bij dat gas een wereldwijd verhandelde grondstof is. Europa concurreert met andere regio’s om gas en spanningen op de internationale markt (of dat nu door weersomstandigheden, logistiek of geopolitiek komt) kunnen de prijs snel doen opdrijven.
Voor wie een dynamisch gascontract heeft, betekent dit dat schommelingen op de energiebeurs rechtstreeks worden vertaald naar de gasprijs per kubieke meter.
Het risico van een dynamisch gascontract
Wanneer gasprijzen op de energiebeurs stijgen, werkt dat bij een dynamisch gascontract onmiddellijk door in je energierekening. Dat effect is vooral voelbaar in maanden waarin het gasverbruik hoog ligt.
Een eenvoudige berekening maakt dat duidelijk. Stel: een huishouden verbruikt in een koude wintermaand ongeveer 2 MWh gas voor verwarming en warm water. Dat komt overeen met zo’n 200 m³ gas, maar we rekenen hier verder in MWh.
Om het voorbeeld overzichtelijk te houden, gaan we ervan uit dat de gasprijs in die maand rond een bepaald niveau schommelt. In de praktijk verandert de prijs dagelijks, maar door met gemiddelde prijsniveaus te werken, wordt het effect beter inzichtelijk zonder elke dag apart te moeten rekenen.
- Bij een gemiddelde gasprijs van €30 per MWh bedragen de verbruikskosten: 2 × €30 = €60
- Schommelt de prijs in een volgende periode rond €39 per MWh, dan wordt dat: 2 × €39 = €78
Voor exact hetzelfde gasverbruik betaal je die maand dus 18 euro meer, puur door het hogere prijsniveau op de energiebeurs.
Bij een dynamisch gascontract wordt zo’n verschuiving in het prijsniveau rechtstreeks doorgerekend. Het verbruik blijft gelijk, maar de kost beweegt mee met de markt, ook in de maanden waarin het gasverbruik het hoogst ligt.
Is een dynamisch gascontract dan slim om te doen?
Het antwoord hangt sterk af van je situatie. Wie geen voldoende financiële buffer heeft om schommelingen op te vangen, kiest daarom beter niet voor een dynamisch gascontract.
Een dynamisch gascontract kan wel werken als:
- je gasverbruik relatief laag is,
- je woning zeer goed geïsoleerd is,
- of je de financiële ruimte hebt om hogere kosten in de winter te dragen.
In dat geval betaal je in mildere periodes vaak minder, maar moet je accepteren dat koude maanden duurder kunnen uitvallen. Dat is ook zo met stroom, maar daar kan je wel kosten beperken door slim met je verbruik om te gaan.
Daarnaast betaal je bij een dynamisch contract op lange termijn doorgaans minder risicopremie dan bij vaste of variabele contracten. Die premies zitten daar namelijk al vooraf in de prijs verwerkt. Dat betekent dat een dynamisch contract over meerdere jaren bekeken goedkoper kan uitvallen, maar wel tegen de prijs van meer onzekerheid op korte termijn.
Meer voorspelbaarheid met een variabel gascontract
Wie de schommelingen van een dynamisch gascontract wil vermijden, kan kiezen voor een variabel gascontract. Daarbij betaal je een vast voorschot per maand en worden prijsbewegingen uitgesmeerd over het jaar. Dat zorgt voor meer financiële rust, vooral in de wintermaanden.
Een combinatie kan daarbij interessant zijn:
- dynamische stroom, waar je wél kunt plannen en besparen
- variabel gas, om pieken in de winter te vermijden
Bij Energiek heet die combinatie Energiek Duo: dynamische stroom en variabele gasprijzen. Zo profiteer je van flexibiliteit waar dat het meest zinvol is (bij stroom) zonder onnodige risico’s op je gasfactuur.
Belangrijk om te begrijpen: ook bij een variabel of vast contract ontsnap je op lange termijn niet aan het effect van dure winters. Die kosten zitten daar al vooraf in verrekend. Je betaalt ze niet op het moment zelf, maar gespreid over het jaar als een soort premie voor voorspelbaarheid.
Conclusie: een bewuste keuze maakt het verschil
Dynamische contracten zijn geen alles-of-nietsverhaal. Door bewust te kiezen welk type contract past bij welk deel van je energieverbruik, maak je je energiekosten beter beheersbaar. Dat vraagt geen ingewikkelde keuzes, maar wel een goed begrip van hoe prijzen en verbruik samenkomen.
Voor sommige huishoudens kan een dynamisch gascontract voordelen hebben. Wie schommelingen kan opvangen en bereid is mee te bewegen met de markt, betaalt op lange termijn vaak minder risicopremies dan bij vaste of variabele contracten. Het komt er dus niet op aan wat “het beste” contract is, maar welk contract het best past bij jouw verbruik, je woning en het financiële comfort dat je zoekt.
