Dynamische energie vergelijken: hoe eerlijk rekenen leveranciers?

Dynamische energie vergelijken zou eenvoudig moeten zijn. Je betaalt de actuele beursprijs voor stroom en gas, plus een vergoeding aan je energieleverancier. Lever je stroom terug met zonnepanelen? Dan ontvang je de beursprijs, verminderd met een eventuele afslag. Het verschil tussen leveranciers zou dus vooral in die vergoedingen en hun vaste kosten moeten zitten.

Toch blijkt dat in de praktijk niet zo eenvoudig. Want om je verwachte maandbedrag te berekenen, moeten energieleveranciers een inschatting maken van de toekomstige beursprijzen. En juist daar zien we opvallende verschillen.

Energiek onderzocht vier weken lang de prijssimulaties van 21 energieleveranciers. De conclusie? Lang niet iedere leverancier rekent met dezelfde verwachte beursprijzen. En dat maakt eerlijk vergelijken een stuk lastiger.

Waarom een goedkoop maandbedrag niet alles zegt

Stel, je vergelijkt twee dynamische energiecontracten. De ene leverancier berekent 110 euro per maand, de andere 95 euro. Dan lijkt de keuze makkelijk. Waarom zou je meer betalen?

Maar bij een dynamisch contract staat de toekomstige beursprijs niet vast. Je betaalt uiteindelijk de werkelijke marktprijs op de momenten waarop je energie verbruikt, aangevuld met de kosten en vergoedingen uit je contract. Het maandbedrag dat je vooraf ziet, is dus een schatting. En die schatting hangt sterk af van de verwachte beursprijs waarmee de leverancier rekent.

Om leveranciers eerlijk te vergelijken, moeten de uitgangspunten gelijk zijn: hetzelfde energieverbruik, dezelfde berekeningsmethode en dezelfde verwachte beursprijzen. Pas dan worden de verschillen in inkoopvergoedingen en andere leverancierskosten écht zichtbaar.

Want als een leverancier met een lagere verwachte beursprijs rekent, kan het aanbod goedkoper lijken, terwijl je uiteindelijk juist duurder uit bent.

Goedkoop op papier, duurder in werkelijkheid

Hoe kan een lagere prijssimulatie ervoor zorgen dat je uiteindelijk de duurdere leverancier kiest? We leggen het uit met een voorbeeld.

Stel dat je gemiddeld 250 kWh stroom per maand verbruikt. Leverancier A rekent met een verwachte beursprijs van 18 cent per kWh en een inkoopvergoeding van 1,5 cent. Leverancier B rekent met een lagere verwachte beursprijs van 16 cent, maar vraagt een hogere inkoopvergoeding van 2 cent per kWh.

Zo ziet de vergelijking eruit als we alleen naar de verwachte beursprijs en inkoopvergoeding kijken:

Leverancier B lijkt 45 euro per jaar goedkoper, ondanks de hogere inkoopvergoeding. Dat komt door de lagere verwachte beursprijs waarmee leverancier B rekent.

Maar uiteindelijk betalen beide klanten bij hetzelfde verbruiksprofiel dezelfde werkelijke beursprijzen, plus de inkoopvergoeding van hun eigen leverancier. Op basis van die vergoeding is leverancier A juist 15 euro per jaar goedkoper. Dat is het verschil van 0,5 cent per kWh in inkoopvergoeding, vermenigvuldigd met het jaarlijkse stroomverbruik van 3.000 kWh.

Wat op je scherm goedkoper lijkt, kan dus uiteindelijk meer kosten.

En dat is precies waarom eerlijke prijssimulaties zo belangrijk zijn. Alleen wanneer leveranciers dezelfde uitgangspunten gebruiken, kun je zien welke leverancier daadwerkelijk voordeliger is.

Energiek nam de proef op de som

Bij een dynamisch energiecontract verandert de stroomprijs gedurende de dag. Stroom is bijvoorbeeld vaak goedkoper midden op de dag, wanneer zonnepanelen volop energie opwekken, dan 's avonds wanneer veel huishoudens stroom gebruiken.

Dat maakt ook verschil voor je verwachte energiekosten. Zonder zonnepanelen neem je op andere momenten stroom af dan wanneer je zelf stroom opwekt. En de stroom die je met zonnepanelen teruglevert, heeft weer een andere verwachte prijs.

Daarom rekenen energieleveranciers bij het bepalen van je verwachte maandbedrag met verschillende beursprijzen: voor stroomafname met en zonder zonnepanelen, voor teruglevering van zonnestroom en voor gas.

Maar gebruiken alle leveranciers daarvoor dezelfde prijsverwachtingen?

Energiek onderzocht dit bij 21 dynamische energieleveranciers, op vier momenten: 25 en 30 september en 7 en 16 oktober 2026.

En wat blijkt? De verschillen zijn soms behoorlijk groot.

Dezelfde energiemarkt, verschillende prijsverwachtingen

De resultaten laten zien hoe sterk de verwachte beursprijzen uiteenlopen. Dat zie je bijvoorbeeld bij stroomafname zonder teruglevering.

Niet iedere leverancier maakt onderscheid

Ons onderzoek laat nog iets opvallends zien. Bij 7 van de 21 energieleveranciers wordt voor huishoudens met en zonder zonnepanelen dezelfde verwachte beursprijs voor stroomafname gebruikt.

Dat is opmerkelijk, omdat huishoudens met zonnepanelen vaak op andere momenten stroom van het net gebruiken dan huishoudens zonder zonnepanelen. Je zou daarom verwachten dat de berekende beursprijzen verschillen.

Bij EnergyZero en Greenchoice valt nog iets op. Daar is zelfs de verwachte beursprijs voor stroom die klanten terugleveren aan het net gelijk aan de prijs voor stroom die ze afnemen.

Hoe groot de verschillen tussen energieleveranciers zijn, wordt duidelijk als we kijken naar de verwachte beursprijzen voor teruggeleverde stroom.

Waarom is dat belangrijk? Zonnepanelen leveren vooral overdag stroom terug, wanneer veel zonne-energie beschikbaar is en de beursprijzen doorgaans lager liggen. Dat zien we ook terug in ons onderzoek: bij vrijwel alle onderzochte leveranciers ligt de verwachte terugleverprijs lager dan de verwachte afnameprijs. Alleen bij EnergyZero en Greenchoice zien we dat beide prijzen gelijk zijn.

En dat heeft gevolgen voor het maandbedrag dat je tijdens het aanmelden te zien krijgt. Als de verwachte terugleverprijs te hoog wordt ingeschat, lijkt de opbrengst van je zonnepanelen hoger. En als de verwachte prijs voor stroomafname tegelijkertijd te laag wordt ingeschat, lijken je kosten lager.

Het resultaat? Een mogelijk te rooskleurig beeld van je verwachte energiekosten.

Of leveranciers dit bewust doen, weten we niet. Maar van professionele energieleveranciers mag je verwachten dat ze de energiemarkt kennen en realistische prijsverwachtingen gebruiken. Want een aantrekkelijk maandbedrag is mooi. Maar alleen als het ook op een eerlijke berekening gebaseerd is.

Over eerlijk vergelijken zijn afspraken gemaakt

De verschillen uit ons onderzoek roepen een logische vraag op: met welke verwachte beursprijzen zouden energieleveranciers eigenlijk moeten rekenen?

Daar bestaat een gezamenlijke maatstaf voor. De Vereniging voor Dynamische Energiecontracten (VVDE) publiceert referentieprijzen die wekelijks worden bijgewerkt. Daarbij wordt rekening gehouden met verschillende verbruiksprofielen, zoals huishoudens met en zonder zonnepanelen.

In juli 2026 werd bovendien de aanvullende verklaring bij de Gedragscode Consument en Energieleverancier vernieuwd. Leveranciers die deze verklaring ondertekenen, verbinden zich ertoe om de afgesproken berekeningsmethode en referentieprijzen te gebruiken bij hun dynamische prijssimulaties.

Maar hoe verhouden de prijzen uit ons onderzoek zich tot die referentieprijzen?

Bij ons en ook bij easyEnergy, Frank Energie en NextEnergy zien we verwachte beursprijzen die overeenkomen met de gezamenlijke referentieprijzen. Bij verschillende andere leveranciers zien we dus (grote) afwijkingen.

Ook zien we dat slechts 9 van de 21 onderzochte energieleveranciers de aanvullende verklaring hebben ondertekend. Energiek is daar zelf één van. De overige 12 hebben zich niet via deze verklaring aan de gezamenlijke afspraken verbonden.

Maar of een leverancier nu wel of niet heeft ondertekend: iedere consument verdient een eerlijke vergelijking.

Het doel? Zorgen dat consumenten energiecontracten eerlijk kunnen vergelijken. Niet op basis van de meest optimistische voorspelling, maar op basis van dezelfde uitgangspunten. Zo worden de werkelijke verschillen in inkoopvergoedingen, vaste kosten en andere contractvoorwaarden zichtbaar.